Επαγγέλματα-Ασχολίες



Το χωριό της Τριάδας σκαρφαλωμένο σε μικρό λοφίσκο (80μ. υψόμετρο) περιβάλλεται από απέραντα χωράφια και πυκνό δάσος. Ήταν από τους λόγους που επέλεξε την περιοχή ο ΝικόλαοςΚριεζώτης και αξιοποιήθηκε έπειτα από τον εγγονό του Σπυρίδωνα, ως τσιφλίκι, με πάμπολλους εργαζομένους, κολίγους και επιστάτες, όπως και φύλακες στo δάσος. Από το 1924 άρχισαν οι απαλλοτριώσεις του κτήματοςκαι η διανομή του στους πρόσφυγες της Μ.Ασίας και κατοίκους της περιοχής ολοκληρώθηκε στις 1931.Η κύρια ασχολία των κατοίκων πλέον, της περιοχής είναι η γεωργία, η υλοτομία και η κτηνοπτηνοτροφία.

κολίγοι.png

 

 Γεωργοί

 Είχαν πολλές ασχολίες καθ' όλη τη διάρκεια του έτους και πολλές φορές από την Ανατολή μέχρι τη Δύση του ήλιου. Κατέσβηναν τα χωράφια και τα ετοίμαζαν για το όργωμα. Ακολουθούσε η σπορά που άρχιζε συνήθως του Αγίου Δημητρίου (26 Οκτωβρίου), ενώ μέσα της περιόδου σποράς θεωρούνταν η 21η Νοεμβρίου. Σκάλιζαν και βοτάνιζαν τα σπαρτά. Έφτιαχναν δεμάτια από τα σανό και τους βίκους, λίγο πριν την περίοδο του θερισμού. Θέριζαν και κουβαλούσαν τα δεμάτια στ' αλώνια. Αλώνιζαν, ξανέμιζαν, κοσκίνιζαν και σάκιαζαν τ' άχυρο. Το κουβαλούσαν και τ' άδειαζαν στους αχυρώνες. Πήγαιναν τη σοδειά στο μύλο και τ' άλεθαν στο Νερόμυλο.

Επίσης, υπάρχουν πολλές ελιές στην περιοχή. Σχεδόν κάθε οικογένεια είχε τις δικές της ελιές απ' όπου έβγαζε το λάδι της χρονιάς. Ο καρπός της ελιάς ωριμάζει περίπου το Νοέμβριο ή Δεκέμβριο, οπότε τότε ξεκινούσε και η συγκομιδή της. Επρόκειτο για μια δύσκολη και κοπιαστική εργασία όχι μόνο λόγω της σωματικής κούρασης, αλλά και των καιρικών συνθηκών της περιόδου που πραγματοποιούνταν(Νοέμβριο-Ιανουάριο). Οι καρποί τοποθετούνταν σε τσουβάλια και μεταφέροντανστο ελαιοτριβείο, όπου παραγόταν το λάδι. Επειδή η Τριάδα δε διέθετε ελαιοτριβείο, τα τσουβάλια μεταφέρονταν στα Ψαχνά.

Ακόμα οι γεωργοί της περιοχής ασχολούνταν με τα σταφύλια. Τα σταφύλια χρειάζονταν τρύγημα, φόρτωμακαι πάτημα για την παραγωγή του μούστου και αργότερα του κρασιού.Ο τρύγος γινόταν το Σεπτέμβριο.

Τρύγος.png

Πέρα από το σιτάρι, παράγονταν-και παράγονται- στην περιοχή της Τριάδας καρπούζια, πεπόνια, μπάμιες, σκόρδα, πατάτες, κρεμμύδια, φασόλια.. καθένα από τα οποία απαιτούσαν συγκεκριμένη φροντίδα και είχαν το χρόνο τους.

Για τις εργασίες τους πολύ σημαντικά ήταν τα καματερά, γαϊδούρια ή μουλάρια, τα οποία φρόντιζαν ιδιαιτέρως. Θεωρούνταν το δεξί χέρι του γεωργού και κινητήριος δύναμή του.

Τρακτέρ.png

 

 Υλοτόμοι

 Ως υλοτόμοι εργάζονταν πολλοί από τους κατοίκους, κυρίως για προσωπική χρήση της παραγόμενης ξυλείας. Έκοβαν  τα ξύλα για τη φωτιά, τα προσανάμματα, τα κλαριά για το φούρνο και τα κουβαλούσαν μέχρι το χωριό στον ώμο τους και με τα ζώα τους.

Πέραν τούτου, υπήρχαν και επαγγελματίες υλοτόμοι για την παραγωγή ξυλείας που επεξεργάζονταν κυρίως οι ίδιοι και αξιοποιούνταν  στη δόμηση και για εμπόριο. Δέντρα που υπήρχαν σε αφθονία στην περιοχή και αξιοποιούνταν καταλλήλως ήταν κυρίως το κυπαρίσσι ( για στρώσεις - δοκάρια σκεπών) και το πεύκο (πέταυρα). Η υλοτομία βρισκόταν σε εξέλιξη, από το Νοέμβριο έως το τέλος του Μαρτίου, περίοδο που τα δέντρα βρίσκονταν σε ληθαργική κατάσταση.

 

 

Βοσκοί-Ποιμένες

 Οι άνθρωποι που ασχολούνταν με την κτηνοτροφία χωρίζονταν σε δύο κατηγορίες. Σ' αυτούς που την είχαν ως κύρια ασχολία και σ' αυτούς που ήταν κυρίως γεωργοί, αλλά είχαν ένα μικρό κοπάδι με το οποίο ασχολούνταν κάποιο μέλος της οικογένειας ή κάποιος επί πληρωμή.

Οι εργασία των βοσκών ήταν καθ' όλη τη διάρκεια του έτους και δεν ξεχώριζε τις καθημερινές από τις γιορτινές μέρες. Το πρωί άρμεγαν τα γίδια ή τα πρόβατα, αμέσως τα έβγαζαν όλη μέρα στα χωράφια και το βράδυ που επέστρεφαν τα άρμεγαν πάλι.Από το γάλα αυτό  έφτιαχναν το τυρί, βούτυρο, μυτζήθρες, ξυνοτύρι.

Από τις αρχές του Καλοκαιριού μέχρι το Φθινόπωρο, τα κοπάδια αφήνονταν στις στρούγκες λόγω του πολύ ζεστού ήλιου. Στις αρχές του Καλοκαιριού κούρευαν τα πρόβατα με ειδικά ψαλίδια (κουροψάλιδο). Το μαλλί το αξιοποιούσαν καταλλήλως μετά από προσωπική επεξεργασία των γυναικώνκαι μετατροπή τους σε νήμα.

Πέρα από τα κοπάδια, τα περισσότερα σπίτια στο χωριό είχαν από μία ή δύο προβατίνες (τα μανάρια), από τις οποίες είχε γάλα η οικογένεια και τα μικρά της οποίας γίνονταν "Το αρνί του Πάσχα" ή τρώγονταν σε άλλες γιορτές όπως γάμοι, βαφτίσια, αρραβώνες κλπ.

Τσομπάνης.png

Όλοι οι κάτοικοι, με πολύ λίγες εξαιρέσεις, δούλευαν σκληρά. Βρίσκονταν στα χωράφια, τους λόγγους και τα δάση ως γεωργοί, ποιμένες και ξυλοκόποι. Αργότερα προέκυψε  και το μάζεμα της ρετσίνας. Όμως από τη στιγμή που εμφανίστηκε, έλαβε κύριο ρόλο και μετά τη λευτεριά του νησιού έγινε τοπικό προνόμιο, όχι μόνο της Τριάδας, αλλά όλης της ευρύτερης περιοχής της Μεσσαπίας.

 

 Ρητινοσυλλέκτες - Συλλογή ρετσινιού

Με ειδικά καλοακονισμένο σκεπάρνι πελεκείται με προσοχή η φλούδα και λίγο από τον κύριο κορμό του δέντρου. Καθώς, η ρετσίνα βγαίνει, σαν δάκρυ, μαζεύεται σε ειδικά τσίγκινα κουτάκια που καρφώνονται κατά μήκος του κορμού του δέντρου. Μετά τα κατά σειρά τρία πελεκήματα -που τα λένε σκεπάρνια-γεμίζουν τα κουτιά με ρετσίνα και αρχίζει το μάζεμά της (Οκτώβρη) σ' έναν τενεκέ του πετρελαίου. (με καρφωμένο ξύλο στο άνοιγμα για να πιάνεται και να κουβαλιέται) και σήμερα πλέον σε πλαστικά σακουλάκια.Αυτό απαιτεί πολλές ημέρες ανάλογα με την ποσότητα.Από τη ρετσίνα παράγεται σε εργοστάσια το νέφτι και το κολοφώνιο που χρειάζονται στις βιομηχανίες για χρώματα, βερνίκια και το γυάλισμα του.

 

 

 

Η παρουσία των γυναικών και οι ασχολίες τους

 

Οι γυναίκες ακολουθούσαν ή και πρωτοστατούσαν σε όλες αυτές τις εργασίες -ίσως όχι στο μάζεμα της ρετσίνης και στην υλοτομία. Ακόμα, οι γυναίκες κάνανε και τον φούρναρη, το ράφτη και τον μπαλωματή, γι' αυτό και στην περιοχή δεν μπόρεσαν να ευδοκιμήσουν οι βιοτέχνες και μικροέμποροι. Σε έκτακτες περιπτώσεις οι κάτοικοι κατέβαιναν είτε στα Ψαχνά, είτε στην Χαλκίδα που δε βρίσκονταν σε απαγορευτική απόσταση από το χωριό.

Γυναίκες2.png

Ακόμα, αυτές  φτιάχνανε τα σκουτιά και τα σκεπάσματα του καλοκαιριού και του χειμώνα στο χέρι ή στον αργαλειό, όπως και τα φορέματά τους. Στον  αργαλειόοι γυναίκες φτιάχνανε όλο το ρουχισμό του σπιτιού και τον ατομικό. Κυρίως  τις χειμωνιάτικες νύχτες που είχαν περισσότερη διάρκεια, καθώς οι καιρικές συνθήκες δεν επέτρεπαν την ενασχόληση με τη γη, οι γυναίκεςβρίσκονταν στον αργαλειό. Έγνεθαν, έπλεκαν, λανάριζαν, κένταγαν και κουβέντιαζαν. Ο αργαλειός ήταν χώρος συζήτησης και κουτσομπολιού.

Μαγείρευαν τις πιο πολλές φορές πρόχειρα: τρώγμσες, τλώνες, μακαρόνια, κρεμμυδερές, τραχανάδες και χυλοπίτες, ενώ στις γάστρες έψηναν τις λειψόπιτες που τις έλεγαν "ψαρούδες".

Μια ακόμη από τις ασχολίες τους ήταν και η πλύση. Πλένανε τα σκουτιά στους βρους, στις πηγές (Φηγές, Παραγάλι-θέση Λουτρό). Σε άλλες  περιοχές μπορεί να κάνανε πολλές ώρες για να φτάσουν στις πηγές. Στην Τριάδα, όμως, υπήρχε κοντινή πηγή κοντά στο γεφύρι του Παραγαλίου (Θέση Λουτρό) σε παραπόταμο του Μεσσάπιου  ποταμού, εκεί όπου αργότερα (τέλη 19ου αιώνα) κατασκευάστηκε ο νερόμυλος.

Διαχώριζονταν τα ρούχα από τα σαργιά(προβατίσια μαλλιά). Ζεμάτιζαν τα ρούχα ή τα μαλλιά μέσα σε μαύρα από την καπνιά χαλκωματένια καζάνια που ήταν στημένα πάνω σε πέτρες με φωτιά από κάτω. Τα έβγαζαν με δύο μακριά πλατανίσια ξύλα, για να μην κάψουν τα χέρια τους και μετά έριχναν τα μαλλιά στην κορύτα (πελεκημένος κορμός δέντρου που χρησιμοποιούνταν ως ποτίστρα). Τα χτυπούσαν με τον κόπανο και έπειτα τα έριχναν στο κρύο νερό για να τα ξεβγάλουν. Ύστερα, τα άπλωναν να στεγνώσουν στον καυτό καλοκαιριάτικο ήλιο πάνω στις λυγαριές και τις πικροδάφνες ή στα καθαρά χαλίκια για να τα μαζέψουν το δειλινό και να ετοιμαστούν για το γυρισμό. Για την επιστροφή, φόρτωναν τα πλυμένα στα ζωντανά μέσα σεταρπιά (ψάθινα καλάθια ή κοφίνια).

 

Χαρακτηριστικό της επαγγελματικής διαστρωμάτωσης των κατοίκων και της ασχολίας τους με τη γη και τα ζώα -ασχολίες που απαιτούσαν πλήρη προσήλωση- ήταν η έλλειψη επαγγελματιών , ανθρώπων σχετικών με τις  καλές τέχνες, μουσικών,  ζωγράφων και γραμμάτων. Η τέχνη της ξυλογλυπτικής αξιοποιούνταν μόνο στον ιδιαίτερο στολισμό του αργαλειού, τ' αδραχτιού, του σφοντυλιού, της ρόκας και της ποιμενικής αγκούλας -γκλίτσας. Αξιοσημείωτο ήταν, όμως, το καλλιτεχνικό γούστο που επιδεικνύονταν από τις γυναίκες στα ταγάρια, προσκεφαλάδες, το σπιτικό και ατομικό ρουχισμό είτε ήταν  φτιαγμένα στο χέρι, είτε στον αργαλειό.

Σημεία Ενδιαφέροντος